उर्लिएका नदीले डुबानमा सर्लाहीका गाउँ, चितवनको नारायणी तटमा निर्मित संरचना तहसनहस
मनसुनको बाढीले सर्लाहीको लखनदेही नदीको बाँध फुटाउँदा बस्तीहरू जलमग्न भएका छन् भने नारायणी नदीमा आएको कीर्तिमानी बाढीले भरतपुरको नदी किनारमा बनाइएको पर्यटकीय संरचना भत्काएको छ।
मनसुनको अन्त्यतिर परेको अविरल वर्षापछिको बाढीले मध्य तथा दक्षिणी नेपालमा व्यापक डुबान र भौतिक क्षति पुर्याएको छ। सर्लाहीमा नदीको तटबन्ध भत्किएको छ भने चितवनमा नदी किनारमा निर्माण गरिएका सार्वजनिक पूर्वाधारहरू तहसनहस भएका छन्।
मधेश प्रदेशको सर्लाहीमा उर्लिएको लखनदेही नदीले तटबन्ध फुटाएर बस्ती र पाक्न लागेको धानबाली डुबाएको छ। नेपाल भ्युजका अनुसार सुरक्षा बाँध भत्किएपछि मलङ्गवा नगरपालिका–५ स्थित भडसर गाउँमा बाढी पसेको थियो, जसका कारण घरहरू र वरपरका खेतबारी जलमग्न भएका छन्।
विपद्को अवस्थाबारे थप विवरण दिँदै गोरखापत्रले जनाएअनुसार साताको मध्यतिर सुरु भएको वर्षापछि कौडेना गाउँपालिका–५ स्थित छापकाइयामा माथिल्लो तटीय क्षेत्रको बाँध भत्किँदा भडसरका साथै मलङ्गवा नगरपालिका–६ खुटौनामा ठूलो बाढी पसेको थियो। कम्मरसम्म आएको पानीले गर्दा दर्जनौँ परिवार घरभित्रै थुनिएका, अन्नपात र लत्ताकपडा भिजेर नष्ट भएका तथा सामुदायिक विद्यालयहरू बन्द गर्नुपरेको सो दैनिकले उल्लेख गरेको छ। मलङ्गवा–६ का वडाध्यक्ष रामकैलाश यादवले दक्षिणतर्फ अग्लो भारतीय सडक र पश्चिमतर्फ लखनदेहीको बाँधले बस्ती घेरिएकाले पानी निकास हुन नसकेको बताए। सर्लाहीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विजयराज सुवेदीले बाँस र बालुवाका बोरा प्रयोग गरी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेर छापकाइयामा फुटेको बाँध मर्मत गर्ने योजना रहेको तर जमेको पानी बाहिर पम्प गरेर फाल्न भने असम्भव रहेको बताए।
उता बागमती प्रदेशमा नारायणी नदीमा आएको ऐतिहासिक बाढीले नारायणगढस्थित नदी किनारको क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। अन्नपूर्ण पोस्टका अनुसार असोज ११ (सेप्टेम्बर २७) मा स्थानीय जलमापन केन्द्रमा नदीको सतह ११.९ मिटर पुगेको रेकर्ड गरिएको थियो, जुन अहिलेसम्मकै उच्च हो। बाढीले लिलाचोक र पुलचोकबीचको नदी किनार क्षेत्रमा भारी क्षति पुर्याउँदै रमणीय सार्वजनिक स्थललाई बगरमा परिणत गरिदिएको छ। स्थानीय बासिन्दाहरूले छ दशकभन्दा लामो समयदेखि बसोबास गर्दा नदीमा यस्तो बाढी कहिल्यै नदेखेको बताए।
उर्लिएको नारायणीले भरतपुर महानगरपालिकाले ठूलो बजेट खर्चेर बनाएका मनोरञ्जनात्मक संरचनाहरू समेत बगाइदिएको नागरिक न्युजले जनाएको छ। प्रदेश सरकारको १६ करोड रुपैयाँको नदी तटबन्ध आयोजनाको आडमा महानगरपालिकाले हिँड्ने पक्की ट्र्याक, मोजाइक टायल, दुबो र सौर्य बत्ती जडान गरी 'सी–बीच मोडल' को पर्यटकीय पदमार्ग बनाउन करोडौँ रुपैयाँ लगानी गरेको थियो। मुख्य तटबन्धको संरचना जोगिए पनि बाढीले पैदल मार्ग उप्काएको छ, माटो र सजावटी दुबो बगाएको छ तथा नदी किनारमा ठुल्ठूला खाल्डाखुल्डी बनाएको छ। सक्रिय बाढी क्षेत्रमै महँगो र अदूरदर्शी लगानी गरेको भन्दै यतिबेला महानगरको चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ।