आन्तरिक शिथिलता र चुलिँदो व्यापार घाटाले अर्थतन्त्र दबाबमा

बाह्य क्षेत्रका सूचकहरूले नयाँ कीर्तिमान बनाए पनि नेपालको अर्थतन्त्रले कमजोर आन्तरिक माग, गहिरिँदो व्यापार घाटा र सुस्त औद्योगिक गतिविधिको सामना गरिरहेको छ। हिमाल खबरपत्रिका ले विश्लेषण गरेको तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा विदेशी मुद्रा सञ्चिति २५.३१ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ भने विप्रेषण २३ खर्ब ६० अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ। यद्यपि, ऋणको माग नहुँदा वाणिज्य बैंकहरूसँग १५ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लगानीयोग्य रकम थुप्रिएको छ। उत्पादनमूलक उद्योगहरू करिब ४२ प्रतिशत क्षमतामा मात्र चलिरहेका छन् भने निजी क्षेत्रको कर्जा विस्तार ६.५ प्रतिशतमा सीमित रहँदै नेपाल राष्ट्र बैंकको १२ प्रतिशतको लक्ष्य भेट्टाउन असफल भएको छ।

बाह्य व्यापारको दबाब र कमजोर नीतिगत कार्यान्वयनले आन्तरिक मन्दीलाई थप बल्झाएको छ। नागरिक न्युज का अनुसार इन्धन, खाद्यान्न र मेसिनरीको ठूलो आयातका कारण आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनामा व्यापार घाटा २६ प्रतिशतले बढेर ३ खर्ब २४ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। नेपाल उद्योग परिसंघका अध्यक्ष वीरेन्द्रराज पाण्डेसहितका उद्योगी-व्यवसायीहरूले अस्थिर कर नीति, फितलो बजेट कार्यान्वयन र उपभोक्ताको क्रयशक्तिमा आएको ह्रासलाई नै निजी क्षेत्रमा देखिएको निरन्तर शिथिलताको मुख्य कारण बताएका छन्।