खराब मौसमका कारण कोरला नाका अवरुद्ध भएपछि नेपाल-चीन स्थल व्यापार ठप्प
दसैँको पूर्वसन्ध्यामा हिमपात र पहिरोले कोरला नाका अवरुद्ध पारेपछि तीनवटै उत्तरी व्यापारिक मार्ग बन्द भई नेपाल र चीनबीचको स्थल व्यापार ठप्प भएको छ।
दसैँ आउन दुई साता मात्र बाँकी रहँदा खराब मौसमका कारण उपल्लो मुस्ताङस्थित कोरला नाकाको यातायात सम्बन्ध विच्छेद भई उत्तरतर्फका तीनवटै प्रमुख व्यापारिक मार्ग एकैपटक बन्द हुँदा नेपालको चीनसँगको स्थल व्यापार अचानक ठप्प भएको छ।
भदौको अन्त्यतिर मनसुनी विपत्तिले रसुवागढी मार्ग अवरुद्ध पारेपछि र चिनियाँ अधिकारीहरूले तातोपानी नाकामा मालसामान जाँचपास स्थगित गरेपछि उच्च हिमाली क्षेत्रको कोरला नाका दुई देशीय व्यापारको एकमात्र वैकल्पिक मार्गका रूपमा सञ्चालन भइरहेको थियो। तर साताको अन्त्यतिर सीमा क्षेत्रको उच्च भूभागमा परेको बेमौसमी हिमपात तथा कालीगण्डकी कोरिडोरमा गएको भीषण वर्षा र पहिरोले म्याग्दी तथा मुस्ताङ जिल्लाभर सवारी आवागमन पूर्ण रूपमा अवरुद्ध बनाएको छ।
माई रिपब्लिकाका अनुसार, भन्सार विभागका महानिर्देशक यमलाल भुसालले लोमान्थाङस्थित भन्सार क्षेत्र भारी हिमपातले ढाकिएका कारण मालसामान जाँचपास रोकिएको पुष्टि गरे। यद्यपि सीमा क्षेत्रको भौतिक संरचनामा भने ठूलो क्षति पुगेको छैन।
कोरिडोरको दक्षिणी भेगतर्फ भने यातायात पूर्वाधारमा व्यापक क्षति पुगेको छ। द काठमाडौँ पोस्टका अनुसार मालढुङ्गा-बेनी-जोमसोम मुख्य सडक खण्डमा ५० भन्दा बढी स्थानमा पहिरो खसेको छ भने नदी कटानले पोखरेबगरस्थित पुलको पहुँचमार्ग नै बगाएको छ। सडक पुनः सञ्चालनबारे सडक अधिकारीहरूको फरक-फरक अनुमान छ। कालीगण्डकी कोरिडोर आयोजना प्रमुख तेजस्वी शर्माले ठूलो पहिरो पन्छाउन र पुलको पहुँचमार्ग मर्मत गर्न एक सातासम्म लाग्न सक्ने द काठमाडौँ पोस्टलाई बताएका छन्। उता, सडक डिभिजन पोखराका प्रमुख कृष्णराज अधिकारीले कोरलासम्मको यातायात सुचारु गर्न १० देखि १५ दिन लाग्न सक्ने बीबीसी न्यूज नेपालीलाई जानकारी दिए।
हाल सयौँ व्यापारिक कन्टेनर र नयाँ आयात गरिएका विद्युतीय सवारी साधनहरू सीमा नजिकै अड्किएका छन्। मुस्ताङ भन्सार कार्यालयका प्रमुख विदुर चुडाललाई उद्धृत गर्दै द काठमाडौँ पोस्टले कोरला भन्सार यार्डमा २०० भन्दा बढी कन्टेनर अलपत्र परेको जनाएको छ। यता अनलाइनखबरले भने भन्सार यार्ड र सीमा क्षेत्रमा सामान लोड गरिएका तथा खाली कन्टेनरका साथै ३०० देखि ४०० वटा विद्युतीय सवारी साधन अलपत्र परेको चुडालको भनाइ उल्लेख गरेको छ।
चाडबाडको मुख्य मौसम नजिकिँदै गर्दा सीमामा देखिएको यो गतिरोधले नेपालको खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा गम्भीर चिन्ता बढाएको छ। आरबी कम्प्लेक्स व्यापार संघका अध्यक्ष परशुराम दाहाललाई उद्धृत गर्दै अनलाइनखबरले दसैँका लागि मगाइएका लत्ताकपडा तथा उपभोग्य वस्तुमध्ये २० देखि ३० प्रतिशत मात्र काठमाडौँ आइपुगेको जनाएको छ। उनले ढुवानीमा भएको ढिलाइ र मुद्राको चापका कारण खुद्रा मूल्य २५ देखि ३० प्रतिशतसम्म बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यसको विपरीत, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले भने बजारमा माग कम भएका कारण तत्कालै आपूर्तिमा चरम अभाव नदेखिन सक्ने द काठमाडौँ पोस्टलाई बताए।
व्यवसायीक संघसंस्थाहरूले छोटो दुरीको तातोपानी नाका पुनः सञ्चालनका लागि बेइजिङसँग कूटनीतिक पहल गर्न सरकारसँग आग्रह गरेका छन्। बीबीसी न्यूज नेपालीका अनुसार चिनियाँ सामानहरू भारतको कोलकाता बन्दरगाह हुँदै घुमाएर ल्याउँदा एक महिनाभन्दा बढी समय लाग्छ भने प्रति कन्टेनर १ लाखदेखि २ लाख रुपैयाँसम्म थप ढुवानी खर्च बढ्छ।